08 - Nguyễn Huệ Thành Phố Đông Hà - Tỉnh Quảng Trị
02333.556.135baotangtinhqt@gmail.com
  • Tổ hợp trưng bày Bom
  • Súng Thần công
  • Bức phù điêu Lá Nhĩ (tympan) Trà Liên 2
Tin hoạt động

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, THÁM SÁT KHẢO CỔ HỌC THÀNH CỔ LŨY


Ngày cập nhật: 11/10/2018 00:00:00

Thực hiện kế hoạch hoạt động hàng năm 2018 của đơn vị, trong thời gian từ cuối tháng 5 đến đầu tháng 6 năm 2018, phòng Nghiên cứu, Sưu tầm và Trưng bày đã tiến hành đợt nghiên cứu, thám sát khảo cổ học khu vực thành Cổ Lũy thuộc xã Vĩnh Giang, huyện Vĩnh Linh. Đợt công tác thực hiện hai nội dung chính: nghiên cứu phục dựng lại diện mạo, kích thước các lũy thành; thăm dò kết cấu của lũy thành, địa tầng trong phạm vi tòa thành tọa lạc để có cái nhìn tiệm cận hơn về quy mô, vai trò của nó trong lịch sử.

Qua quá trình nghiên cứu đã phục dựng vị trí tọa lạc, kích thước thành Cổ Lũy: Thành nằm trên cồn đất có tên là Cồn Nậy ở phía bờ Bắc ngay sát sông Bến Hải, gồm 2 vòng lũy: Lũy thành ngoại phía Tây chạy gần như song song với sông Bến Hải theo hướng Đông nam - Tây bắc, cách bờ sông chừng 100m. Trên lũy thành phía Tây còn có cửa lũy/lụy, cồn Kho, cồn Mạn/Mạng. Lũy thành ngoại phía Nam chạy theo hướng Tây nam - Đông bắc dọc theo cồn Cát Bạc. Cồn cát này mở rộng về phía Nam theo hình vòng cung, phía trước là cánh đồng lúa của người dân làng Cổ Mỹ, cánh đồng này nguyên xưa là bờ sông được bồi lấp dần. Hiện tại dải cát cồn cát bạc trở thành khu lăng mộ của người dân làng Cổ Mỹ. Lũy thành ngoại phía Đông chạy song song với lũy thành phía Tây, dấu vết còn nhận thấy trên địa hình dương là hai ngôi lăng mộ cổ thời chúa Nguyễn và đầu thời Nguyễn. Lũy thành ngoại phía Bắc chạy theo hướng Tây nam - Đông bắc, lũy thành này dễ nhận diện hơn nhờ vào con hói chảy dưới chân đồi, con hói này tạo thành hào thành bao bọc phía Bắc thành. Dấu vết còn lại là một dải đất trũng mang tên là Troong Hào, ruộng Troong Hào, nguyên xưa con hói này rộng ăn sát chân đồi, dần dần bị bồi lấp, hiện nay chỉ thấy để lại dấu vết là con mương nhỏ như vẫn thấy ở hói Đại Hào tại thành Thuận Châu (Triệu Phong).

 

Thành nội cũng như thành ngoại hiện tại rất khó nhận diện trên thực địa do địa hình đã bị san ủi. Tuy nhiên, qua mô tả của người dân địa phương và họ còn cho biết rằng, khi chưa san ủi thì hình dáng của nó tuy không còn nguyên vẹn nhưng nhìn thấy rất rõ trên địa hình, dấu vết của các lũy thành trải dài theo hướng Tây - Đông.  Đồng thời căn cứ những dấu vết còn lại trên địa hình, các địa danh cửa lụy/lũy, Cồn Kho, Cồn Mạn/Mạng đều tập trung ở 1/3 phía Tây của Cồn Nậy, cho biết thành nội hình gần vuông, lũy thành phía Tây và Nam gần với thành ngoại hơn so với hai lũy thành còn lại, nghĩa là thành nội nằm lệch nhiều về phía Tây và phía Nam.

Kết quả thám sát khảo cổ học về kết cấu lũy thành, địa tầng khu vực vị trí tòa thành tọa lạc: Chúng tôi đã mở 4 hố thám sát ( H1, H2, H3, H4) cho thấy địa tầng trên toàn bộ khu vực Cồn Nậy nơi tòa thành tọa lạc khá ổn định và đồng nhất, vài nơi có sự xáo trộn nhưng không đáng kể. Ở lớp mặt, tức là lớp đất canh tác của người dân rất mỏng độ dày không quá 10cm, hiện vật chủ yếu xuất hiện ở lớp đất này. Bắt đầu từ lớp 1 trở đi tầng đất bắt đầu trở nên cứng rắn, đất dạng cát kết màu nâu vàng do lẫn sỏi bazan kết, hiện vật trong lớp này vẫn còn nhưng tần suất xuất hiện ít hơn. Ở lớp 2 đất cũng rất rắn chắc màu nâu đỏ lẫn rất nhiều sỏi bazan kết, hiện vật trong lớp hầu như không xuất hiện. Ở lớp 3, tầng đất dạng phù sa bồi lắng. Từ lớp 4 trở xuống tầng đất chuyển sang dạng cát trắng lẫn các vệt đất vàng của sỏi bazan của lớp trên, hết lớp này đất cát màu trắng thuần khiết.

Các hiện vật phân bố chủ yếu hai lớp mặt và 1, đây là lớp đất có sự xáo trộn. Trong hố thám sát địa tầng H4, sau khi bóc phong hóa bề mặt đã xuất lộ rất nhiều các mảnh ngói vỡ nằm ken dày trên toàn bộ bề mặt hố, các mảnh ngói này nằm trong địa tầng ổn định được bao bọc bởi tầng đất rất rắn chắc, khó tách bóc trong quá trình xử lý. Các mảnh ngói có nhiều kích cỡ, độ dày mỏng và màu sắc khác nhau, qua so sánh đối chiếu với các mảnh ngói thu được tại di tích thành Thuận Châu. Việc thành Cổ Lũy được các nhà nghiên cứu cho biết chủ nhân của nó là người Chăm, cùng thời với các thành khác như Thuận Châu, Hóa Châu… nhưng những di vật liên quan đến tòa thành này không hoặc chưa được phát hiện mà những hiện vật của thời kỳ sau Chămpa thì hiện hữu sau những nhát cuốc khảo cổ, điều này đưa ra một số câu hỏi: Nếu chủ nhân tòa thành này là người Chăm thì những di vật liên quan đến nó đang nằm ở đâu trong địa tầng, có không hay chưa được phát hiện. Dù sao đi nữa đây là những dấu hỏi đang chờ lời giải đáp. Hy vọng sẽ có đợt khai quật khảo cổ quy mô hơn để lý giải những vấn đề này.

HOÀNG NGỌC THIỆP

 

 Liên hệ - Góp ý  Quay lại!

Bình luận của bạn:

Bình luận bạn đọc (0)

CÁC TIN KHÁC
KỶ NIỆM 73 NĂM NGÀY DI SẢN VĂN HÓA VIỆT NAM (23/11/2018)
CÔNG TÁC TỔNG VỆ SINH ĐỊNH KỲ TẠI NHÀ TRƯNG BÀY BẢO TÀNG QUẢNG TRỊ (5/11/2018)
KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, THÁM SÁT KHẢO CỔ HỌC THÀNH CỔ LŨY (11/10/2018)
HOẠT ĐỘNG LỒNG GHÉP GIÁO DỤC CỦA DỰ ÁN RENEW CHO HỌC SINH TẠI BẢO TÀNG QUẢNG TRỊ. (11/10/2018)
Triển lãm bản đồ và trưng bày tư liệu với chủ đề “Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam - Những bằng chứng lịch sử và pháp lý”. (2/10/2018)
TRIỄN LÀM ẢNH KỶ NIỆM 45 NĂM LÃNH TỤ CUBA, FIDEL CASTRO THĂM VÙNG GIẢI PHÓNG QUẢNG TRỊ. (14/9/2018)
3,3 TỶ ĐỒNG NÂNG CẤP, CẢI TẠO BẢO TÀNG QUẢNG TRỊ (24/8/2018)
HOÀN THÀNH MÁI CHE BẢO VẬT QUỐC GIA TẠI BẢO TÀNG QUẢNG TRỊ (24/8/2018)
NGHIỆM THU BẢO DƯỠNG SÚNG, SƠN BOM ĐẠN TẠI BẢO TÀNG QUẢNG TRỊ (23/7/2018)

Thiết kế bởi: Công ty TNHH MTV Xa Lộ Thượng mại